Είχαμε μιλήσει ξανά το 2007. Τότε μου είχε τηλεφωνήσει από τις φυλακές. «Μου είχες πει να τα ξαναπούμε όταν με το καλό βγω, αλλά μου ξέφυγε λίγο ο χρόνος», δικαιολογήθηκε. Στην Αθήνα άλλωστε έρχεται σπάνια. Η έδρα του είναι η Κέρκυρα. Εκεί γεννήθηκε, εκεί δουλεύει, εκεί είναι τα «φυτά» του. Αλήθεια έχει ακόμη «φυτά»; «Έχει δυο – τρία δεντράκια για δική του χρήση. Δεν ενοχλεί κανέναν. Ούτε σπρώχνει ούτε πουλάει». Αυτή την εικόνα μου είχε δώσει πριν λίγα χρόνια για τον Χρήστο Ριγανά ένας αστυνόμος του νησιού. Όλοι οι συνάδελφοι του βέβαια δεν είχαν την ίδια γνώμη. Και ο Ριγανάς μπαινόβγαινε στη φυλακή για κάτι που σε κάποιες χώρες θα το έπαιρνε από το φαρμακείο.

Ήδη, η καλλιέργεια ινδικής κάνναβης για ιατρικούς σκοπούς (AIDS, καρκίνος, σκλήρυνση κατά πλάκας, νευρική ανορεξία, επιληψία κα) είναι η δεύτερη αγροτική δραστηριότητα στην Καλιφόρνια. Και ο συνομιλητής μου είναι εδώ και 25 χρόνια φορέας του AIDS. Σήμερα στο πάρκο Ηρώων στον Ταύρο μαζί με χιλιάδες άλλους ανθρώπους θα διεκδικήσει τον διαχωρισμό των ουσιών και την αποποινικοποίηση της χρήσης. Αντιαπαγορευτικό Φεστιβάλ Αθήνας (legalise protestival.blogspot.com). Όταν ξεκίνησε πριν 7 χρόνια στο Πάρκο Ελευθερίας μαζεύτηκαν 3.000 νέοι. Πέρυσι στην παραλία του Μοσχάτου το επισκέφθηκαν 25.000. «Το φεστιβάλ δεν διαφημίζει τη χρήση ουσιών» θα μου ξεκαθαρίσει «διαφημίζει την ανάγκη να αλλάξουμε μυαλά για τα ναρκωτικά».

Τελικά πόσο καιρό κάθισες μέσα;
Δυστυχώς τρία ολόκληρα χρόνια. Γιατί αυτή τη φορά δικάστηκα εκτός του δικού μου νησιού, δικάστηκα στη Λάρισα, οπότε …
Πολλά δεν είναι τρία χρόνια για χασίς;
Παρότι οι πραγματογνωμοσύνες από ψυχιάτρους και η έκθεση της αστυνομίας έδειχναν τοξικομανή ο οποίος δεν μπορεί να κάνει χωρίς τη χρήση της κάνναβης, οι δικαστές μου έριξαν επτά κάθειρξη πρωτόδικα και πέντε στο Εφετείο. Τους τα είπα και εγώ λίγο παράξενα, για τα Σκόπια, το Κόσσοβο, την Αλβανία και όλα αυτά που μας έχουν γεμίσει με ηρωίνη, δεν τους άρεσε αυτή η απολογία και με βάρεσαν.
Γιατί σε είχαν πιάσει;
Για 1,5 κιλό. Σκέψου όμως έναν άνθρωπο που ήθελε κάθε μέρα δέκα γραμμάρια την ημέρα για να πιει.
Φάρμακα για το AIDS παίρνεις;
Καθόλου. Δεν έχω πρόβλημα με την αντιρετροϊκή αγωγή, απλά για άλλους κάνει, για άλλους δεν κάνει. Το ’95 που μου είπαν ότι είμαι φορέας του AIDS, στο Σισμανόγλειο, στον Αγ. Παύλο εντός Κορυδαλλού, στο Νομαρχιακό Κέρκυρας, στον Ευαγγελισμό όλοι μου έλεγαν να πάρω φάρμακα.
Αλλά εσύ έκανες του κεφαλιού σου.
Όχι ακριβώς, σε ένα άλλο νοσοκομείο που δεν θέλω να γράψεις το όνομα του για να μην βρουν οι άνθρωποι τον μπελά τους, μου είπαν ότι δε χρειάζεται να πάρεις αγωγή. «Συνέχισε να κάνεις αυτό που κάνεις αν δεν βαριέσαι την ταλαιπωρία της φυλακής».
Να καπνίζεις χασίς.
Ναι αλλά αυτό δεν μπορεί να στο πει εγγράφως ένας δημόσιος γιατρός. Είναι παράνομο το προϊόν και ας είναι φαρμακευτικό.
Αν ζούσες πάντως στην Καλιφόρνια ή στον Καναδά θα το έπαιρνες από το φαρμακείο.
Ναι και τα δικαστήρια αυτό μου λένε. Μόνο που εγώ φαντάρος δε πήγα στην Καλιφόρνια, πήγα στην Ελλάδα. Εδώ δουλεύω, εδώ έχω πάει λίγο σχολείο. Αν και είμαι απόφοιτος μόνο του Δημοτικού, έχω μείνει και ένα χρόνο στην Τετάρτη.
Συνεχίζεις λοιπόν τη δική σου φαρμακευτική αγωγή;
Την συνεχίζω. Είναι η δική μου ανώδυνη φαρμακευτική αγωγή, χωρίς παρενέργειες. Και στο λέω με το φόβο να φύγω πάλι για καμιά φυλακή όπως κάποτε έφευγαν άλλοι για τη Μακρόνησο.
Πως κρατήθηκες τόσα χρόνια μακριά από την πρέζα;
Πρέζα ήπια μόνο όταν ήμουν φαντάρος στην Κοζάνη που έτυχε να είναι το προϊόν δίπλα μου. Από τα εργοστάσια στα Σκόπια. Για ένα επτάμηνο που έκατσα εκεί πάνω, έκανα συχνή χρήση.
Τρυπιόσουνα;
Μια φορά. Και ξενέρωσα τόσο που δεν ξανατρυπήθηκα ποτέ στη ζωή μου. Λίγο μετά το Σισμίκ υπηρέτησα. Το ’87 – ’88. Η πρέζα ήταν άφθονη όπως συμβαίνει και τώρα, σε κάθε νομό, σε κάθε χωριό. Πας να αγοράσεις λίγο χόρτο και σου δίνουν πρέζα. Με την ίδια άγνοια που το παθαίνουν τώρα οι πιτσιρικάδες, με την ίδια άγνοια το έπαθα κι εγώ.
Η αστυνομία έπαψε να σε ενοχλεί;
Τους ξέρω όλους πολύ καλά, έχω βγάλει τρεις σειρές σε σύνταξη. Υπολόγισε από το ’85 που έχω ξεκινήσει, μέχρι σήμερα. Δυστυχώς ή ευτυχώς μου έχει φύγει ο φόβος. Πάντα είχα άριστες σχέσεις. Δε με έχει βαρέσει ποτέ κανένας, αν εξαιρέσω μια περίπτωση που δε θέλω καν να αναφέρω.
Πως ξεκίνησες να πίνεις, θυμάσαι;
Δεν είχα προβλήματα οικογενειακά, είμαι εκ φύσεως αισιόδοξο και χαρούμενο άτομο, σαν χόμπι το ξεκίνησα. Απλά από το ’95 που μου έβαλαν μια ημερομηνία λήξης και μια ταφόπλακα, το έκανα λίγο πιο μανιώδες. Άλλος ξεσπάει στην ηρωίνη, άλλος στο αλκοόλ, άλλος αλλάζει συνεχώς γυναίκες, εγώ κόλλησα εκεί.
Πόσες φορές μπήκες στη φυλακή;
Τέσσερις φορές από το ’95. Την πρώτη φορά για 18 – 20 μήνες, τη δεύτερη φορά για 11 μήνες, την τρίτη φορά για 9 μήνες και την τέταρτη φορά για 3 χρόνια, γιατί δε δικάστηκα στο νησί.
Στην φυλακή πως άντεξες όμως και δεν ξαναέπεσες στην πρέζα;
Έτρεχα σαν θηρίο. Δεν κάνω πλάκα. Στη φυλακή είναι πολλοί πρεζάκηδες, Σταύρο. Έτρεχα δύο ώρες το πρωί και άλλες δύο ώρες το βράδυ, ώστε να μην έχω άλλο πειρασμό, δεν ήταν εύκολο.
Πόσα χρόνια καπνίζεις χασίς;
Είμαι 42 και κάνω χρήση από τα 15.
Οι γονείς πως το αντιμετώπισαν όταν το έμαθαν;
– Ο πατέρας μου που δυστυχώς έφυγε εδώ και έξι χρόνια, ήταν παλιών αρχών. Ούτε ελληνικό έπινε, μόνο ένα ποτήρι κρασί το μεσημέρι. Και είχε εμένα δίπλα του να με βλέπει από το πρωί μέχρι το βράδυ σαν τον Μπομπ Μάρλεϊ. Έρχονταν και έβλεπε τα φυτά και μου έλεγε «τρελός είσαι, βγάλε τα, θα σε βάλουν μέσα, τι είναι αυτό που κάνεις στο σπίτι μου». Ώσπου συνειδητοποίησε ότι δεν πειράζει αυτή η πρασινάδα. Με ακολουθούσε πάντως σε όλα τα δικαστήρια και στο τέλος ήταν υποστηρικτής. Όπως είναι και η μάνα μου τώρα, που είναι 83 χρονών.
Η κοινωνία της Κέρκυρας σε έχει αποδεχτεί γιαυτό που είσαι;
Ε ναι, εγώ δεν έχω πρόβλημα ούτε με γειτόνους, ούτε με κανέναν στο νησί. Αλλά απ’ όταν γεννήθηκα βγάζω μεροκάματο. Να μην μπορεί κάποιος να δαχτυλοδείξει και να πει κάτι.
Γιατί σε νοιάζουν τα σχόλια του κόσμου;
Ε το δάχτυλο είναι πάντα δάχτυλο.
Πού δουλεύεις αυτό τον καιρό;
Στη λαϊκή αγορά. Έχω δουλέψει και σε αρκετά εστιατόρια.
Τι πουλάς;
Μπανάνες και εποχικά φρούτα. Σταφίδες, κρασιά, μήλα, αχλάδια, ακτινίδια, φράουλες. Εγώ το πόστο το πήρα από τον πατέρα μου. Έχουμε και κάτι διαμερίσματα, παίρνω ένα ενοίκιο εγώ, παίρνει άλλο ένα ενοίκιο ο αδελφός μου, να μπορώ να κάνω τη θεραπεία μου και να την πληρώνω από τη τσέπη μου.
Τι θα συνιστούσες σήμερα σε ένα παιδί 15 χρονών;
Να γνωρίζει τι πάει να κάνει. Όπως πρέπει να έχει γνώση για τα σεξουαλικά, να ξέρει και εδώ να αποφύγει τις παγίδες. Να προστατεύσει τον εαυτό του, να μην ενοχλήσει το πνευμόνι του, το συκώτι του, το κεφάλι του να μην πέσει κάτω στο μωσαϊκό, ντακλαρισμένο.
Ναι, αλλά δε μου απαντάς, να πιει ή να μην πιει;
Να το σκεφτεί αρκετά. Όπως πρέπει να το σκεφθεί πριν πιεί αλκοόλ. Από αλκοόλ προχθές πέθανε μια κοπελίτσα 16 χρονών. Βέβαια ήταν υπερβολική χρήση… Αλλά υπάρχει άνθρωπος παγκοσμίως που έχει πεθάνει από υπερβολική χρήση κάνναβης; Εγώ έχω προσπαθήσει – έχω πιει και 20 και 30 τσιγάρα – και δεν έχω πάθει τίποτα. Χαριτολογώντας το λέω.
Μπορεί να μην πεθαίνει κανείς από χασίς, πεθαίνει όμως από την πρέζα στην οποία θα πάει μετά το χασίς.
Ναι το χειρότερο πράγμα είναι ότι ένας πιτσιρικάς 15 – 16 χρονών, δεν ενδιαφέρεται αν θα αγοράσει χόρτο ή πρέζα. Τον ενδιαφέρει απλά να βάλει κάτι στο κεφάλι του, να ξεχαστεί. Βλέπω τα παιδιά των γειτόνων μου που πίνουν πρέζα και έχω τρελαθεί, λέω, είναι δυνατό;
Κάνει θραύση πάλι η πρέζα;
Ναι αλλά κανένας δεν μιλάει. Και οι καλές οικογένειες τα κρατάνε όλα αυτά πίσω από τις πόρτες.
Μόνο εγχώρια καπνίζεις ή και εισαγόμενα;
Έχω μικρή εμπειρία με τον Αλβανό. Τον αποφεύγω. Δεν ξέρεις τι έχει βάλει στο προϊόν ή αν έχει φυτέψει σε ακατάλληλο μέρος. Γιαυτό εγώ είμαι υπέρ του να παράγεις εσύ την δική σου ποσότητα και να μην είσαι υποχρεωμένος να πηγαίνεις στο εμπόριο.
Πότε έμαθες ότι έχεις AIDS;
Το AIDS το διαπίστωσα στις φυλακές Ιωαννίνων το ’95. Είπαν από τα μεγάφωνα ότι έχει έρθει γιατρός και όποιος θέλει να δώσει αίμα. Από τα 180 άτομα της φυλακής πήγαμε δύο, εγώ και ένας φίλος. Και παραμονές Χριστουγέννων μου ανακοίνωσαν ότι «φεύγεις για το νοσοκομείο του Κορυδαλλού». Τότε σε έπιαναν με πλαστικά γάντια, έως και μάσκες έβαζαν.
Από πού το κόλλησες;
Δεν γνωρίζω, ούτε και είναι κάτι που με παίδεψε ντε και καλά, τη πάτησα εκεί ή εκεί. Νεαρός είχα πολλές σεξουαλικές σχέσεις. Ούτε μία, ούτε δύο αλλά πολλές κοπελιές κάθε καλοκαίρι. Και δεν είχαμε τις γνώσεις τότε για προφυλάξεις.
Θα κάνεις παιδιά;
Θα ήθελα πάρα πολύ, αλλά θα πρέπει να μπλεχτώ με την επιστήμη και δεν ξέρω αν θα μπορέσω να το αντέξω. Γιατί σου βάζουν τον κίνδυνο μην τυχόν μεταπηδήσει και στο παιδί η ασθένεια, οπότε το σκέφτεσαι διπλά και τριπλά.

Περισσότερα
Φωτογραφίες
Χρήστος Ριγανάς
Χρήστος Ριγανάς